«شهر فعال» فراتر از ورزش همگانی/ مردم چه تغییری را احساس خواهند کرد؟

به گزارش خبرنگار مهر، طرح «شهر فعال» این روزها به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های فدراسیون ورزش‌های همگانی در مسیر توسعه فعالیت بدنی و اصلاح سبک زندگی معرفی شده است. طرحی که با حمایت وزارت ورزش و جوانان آغاز شده و اصفهان نیز به عنوان نخستین شهر پایلوت اجرای آن انتخاب شده است.

اما پرسش مهم اینجاست که این طرح چه تفاوتی با برنامه‌های سال‌های گذشته ورزش همگانی دارد و شهروندان قرار است چه تغییراتی را در زندگی روزمره خود تجربه کنند؟

سال‌هاست که ورزش همگانی در کشور با برگزاری جشنواره‌ها، همایش‌های پیاده‌روی خانوادگی، برنامه‌های مناسبتی، ورزش صبحگاهی در پارک‌ها و مسابقات محله‌ای دنبال می‌شود. برنامه‌هایی که هر کدام در جای خود نقش مهمی در ترویج فرهنگ ورزش داشته‌اند ولی رویکرد «شهر فعال» تلاش می‌کند یک گام فراتر بردارد و ورزش را از قالب برنامه‌های مقطعی خارج کرده و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل کند.

از برگزاری رویدادهای ورزشی تا تغییر سبک زندگی

آنچه «شهر فعال» را از بسیاری از برنامه‌های گذشته متمایز می‌کند تغییر نگاه از «برگزاری برنامه ورزشی» به «ایجاد فرصت دائمی برای تحرک» است. در این الگو هدف تنها دعوت مردم به حضور در یک همایش یا رویداد نیست بلکه شهر به گونه‌ای طراحی و مدیریت می‌شود که شهروندان در مسیر انجام فعالیت‌های روزانه نیز امکان تحرک بیشتری داشته باشند.

به عبارت دیگر اگر در گذشته ورزش همگانی بیشتر بر اجرای برنامه‌های مناسبتی متمرکز بود اکنون در طرح «شهر فعال» موضوعاتی مانند توسعه پیاده‌راه‌ها، مسیرهای دوچرخه‌سواری، فضاهای بازی کودکان، ورزش‌های محله‌محور و استفاده بیشتر از ظرفیت پارک‌ها و فضاهای عمومی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

شهری که مردم را به حرکت دعوت می‌کند

علی خلیلی رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی در تشریح این طرح تأکید کرده است که شهر نباید تنها محل سکونت باشد بلکه باید به بستری برای فعالیت بدنی تبدیل شود. بر همین اساس ۶ شاخص بومی‌شده شامل شهر پیاده‌محور، شهر دوچرخه‌محور، شهر ورزش‌محور، شهر بازی‌محور، شهر باشگاه‌های سلامتی‌محور و شهر ورزش‌محله‌محور برای اجرای این طرح در نظر گرفته شده است.

اجرای این شاخص‌ها می‌تواند به تدریج شرایطی را فراهم کند که شهروندان بدون نیاز به برنامه‌ریزی خاص، هنگام رفت‌وآمد، خرید، حضور در پارک‌ها یا استفاده از فضاهای عمومی نیز فعالیت بدنی بیشتری داشته باشند. موضوعی که در بسیاری از شهرهای توسعه‌یافته دنیا به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای ارتقای سلامت عمومی شناخته می‌شود.

مردم چه تغییری احساس خواهند کرد؟

اگر این طرح مطابق اهداف پیش‌بینی‌شده اجرا شود تغییرات آن بیش از هر چیز در محیط زندگی مردم قابل مشاهده خواهد بود. افزایش مسیرهای مناسب پیاده‌روی، توسعه فضاهای ورزش محله‌ای، توجه بیشتر به مسیرهای دوچرخه‌سواری، استفاده گسترده‌تر از ظرفیت پارک‌ها برای فعالیت‌های ورزشی و برگزاری برنامه‌های مشارکت‌محور از جمله نتایجی است که می‌تواند به تدریج در شهرها نمود پیدا کند.

در چنین شرایطی فعالیت بدنی دیگر تنها به حضور در باشگاه یا ساعات مشخص ورزش محدود نخواهد بود بلکه بخشی از زندگی روزمره شهروندان خواهد شد. رویکردی که هدف اصلی آن افزایش تحرک عمومی و کاهش کم‌تحرکی در جامعه است.

اصفهان آغاز یک الگوی ملی

انتخاب اصفهان به عنوان شهر پایلوت نخستین گام عملی اجرای این طرح به شمار می‌رود و قرار است پس از ارزیابی روند اجرا سایر کلان‌شهرها نیز به این برنامه بپیوندند. به گفته علی خلیلی رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی اجرای این طرح با همکاری شهرداری‌ها، استانداری‌ها و ادارات کل ورزش و جوانان دنبال خواهد شد و در ادامه نیز طرح‌های «روستای فعال»، «مدرسه فعال»، «دانشگاه فعال»، «کارخانه فعال» و «خانواده فعال» در قالب برنامه بزرگ‌تر «ایران فعال» به اجرا درخواهد آمد.

آغاز یک نگاه تازه به ورزش همگانی

شاید مهم‌ترین تفاوت «شهر فعال» با برنامه‌های گذشته تغییر زاویه نگاه به ورزش همگانی باشد. در این طرح ورزش بخشی از نظام مدیریت شهری و کیفیت زندگی شهروندان محسوب می‌شود. اگر این رویکرد با همکاری دستگاه‌های مختلف و مشارکت مردم به خوبی اجرا شود می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تحرک، ارتقای سلامت عمومی و نهادینه شدن فرهنگ فعالیت بدنی در زندگی روزمره باشد. هدفی که سال‌هاست در سیاست‌های حوزه سلامت و ورزش کشور مورد تأکید قرار گرفته و اکنون قرار است با اجرای طرح «شهر فعال» شکل عملی‌تری به خود بگیرد.