وقتی اینفانتینو واقعیت را تحریف میکند/ پیامی که بیشتر «غیراخلاقی» بود
به گزارش خبرنگار مهر، رضا شجیع استاد دانشگاه و از مدیران ورزش کشور در یادداشتی برای گروه ورزشی خبرگزاری مهر نوشته است: آنچه این متن را مسئلهدار میکند، فقط کلیگویی نیست، بلکه حذف کامل هرگونه اشاره به واقعیتهای دردناک است. در شرایطی که افکار عمومی انتظار دارد دستکم نشانهای از همدلی صریح با رنج انسانهایی که در معرض وحشیانه ترین تجاوز قرار دارند دیده شود، این متن هیچ اشارهای به محکومیت تجاوز رژیم های آمریکایی- صهیونی ندارد. هیچ نشانهای از توجه به رنج انسانی و قربانیان غیرنظامی بهویژه کودکان ارائه نمیدهد و حتی بهطور کلی از هر واژهای که بار اخلاقی مشخص داشته باشد، فاصله میگیرد.
در عوض، با واژگانی نرم و بیخطر مثل “امید”، “رویا” و “اتحاد”، تلاش میکند فضایی مثبت بسازد، فضایی که در آن، واقعیتهای این جنگ تحمیلی عملاً ناپدید میشوند.
در تحلیل گفتمان انتقادی، این رویکرد را میتوان نوعی بیطرفیِ ظاهری و جانبداریِ پنهان دانست. زیرا در موقعیتی که یک طرف ماجرا دچار رنج و تلفات انسانی است، سکوت در قبال این رنج، به معنای نادیده گرفتن آن است و نادیده گرفتن، خود شکلی از موضعگیری محسوب می شود.
نکته مهمتر این است که حتی یک جمله ساده در جهت ابراز تأسف نسبت به کشتهشدن غیرنظامیان، بهویژه کودکان بیگناه نیز در این متن دیده نمیشود. این سطح از انتزاع و فاصلهگیری از واقعیت، نشان میدهد که متن نه صرفاً “غیرسیاسی”، بلکه عمداً “غیراخلاقیشده” است، یعنی از هر آنچه میتواند بار مسئولیت ایجاد کند، خالی شده است.
در چنین شرایطی، تأکید بر اینکه “فوتبال امید میآفریند” بیش از آنکه تسکیندهنده باشد، میتواند نوعی جایگزینی نادرست واقعیت با شعار تلقی شود. امید، بدون بهرسمیت شناختن درد، بیشتر به انکار شبیه میشود تا همدلی.
اینجا مسئله اصلی، انتظار برای موضعگیری سیاسی نیست، بلکه انتظار برای حداقلی از حساسیت انسانی است. وقتی یک نهاد جهانی، از ظرفیت زبانی خود برای نامبردن از رنج و محکومکردن تجاوز و خشونت استفاده نمیکند، در واقع انتخاب کرده است که “بیصدا” بماند و این بیصدایی، در دل یک بحران، معنایی کاملاً روشن دارد.
پست اینفانتینو را باید نه صرفاً یک پیام ورزشی، بلکه نمونهای از “مدیریت روایت” دانست، روایتی که در آن رنج دیده نمیشود، مظلومیت نام برده نمیشود، و خشونت، در سکوتی آراسته به واژههای زیبا، محو میگردد.
پرسش مهم در اینجا این است؛ اگر حتی در برابر رنج آشکار غیرنظامیان و کودکان، واژهای برای محکومیت وجود نداشته باشد، انسانیت در این گفتمان دقیقاً به چه معناست؟ مسئله فقط یک متن یا یک موضعگیری نیست، مسئله، اعتبار گفتمان جهانی درباره عدالت و انسانیت است. اگر این مفاهیم قرار است معنا داشته باشند، باید در همهجا و برای همه بهکار گرفته شوند، نه فقط در جایی که هزینه کمتری دارند.
در نهایت باید بپذیریم؛ اینفانتینو و فیفا دچار نوعی استاندارد گزینشی و دوگانه هستند، جایی که برخی رنجها برجسته میشوند و برخی دیگر، در سکوت و بیتوجهی باقی میمانند.
منبع:مهر
تهران ورزشی پیشرو در خبرهای ورزشی ایران و جهان
